Gidsen · Woordenlijst
Woordenlijst: deepfakes, leaks en het verwijderen van inhoud
De begrippen die je onderweg tegenkomt, eenvoudig uitgelegd.
- Deepfake
- Een beeld, video of geluidsopname die met kunstmatige intelligentie is gemaakt of bewerkt en een echte persoon iets laat zeggen of doen wat hij nooit heeft gezegd of gedaan. Deepfake laten verwijderen.
- Met AI gemaakte naaktfoto (“deepnude”)
- Een valse naaktfoto of seksuele afbeelding, met AI gemaakt uit gewone foto's van een persoon. In Nederland is het zonder toestemming maken en verspreiden ervan strafbaar sinds 1 juli 2024 (art. 254ba Wetboek van Strafrecht), ook als het met AI is gemaakt. In België is het verspreiden van intieme beelden zonder toestemming strafbaar; voor deepfakes van volwassenen is de wet nog in beweging.
- Voice cloning (stem klonen met AI)
- Het nabootsen van een stem met AI op basis van enkele seconden opname, gebruikt voor valse berichten, nepvideo's of oplichtingstelefoontjes. Lees de gids.
- Vishing (voice phishing)
- Oplichting via de telefoon: de beller doet zich voor als een bank, een helpdesk of een familielid om geld of gegevens te krijgen. Met een gekloonde stem kan hij klinken als iemand die het slachtoffer kent. Stem gekloond met AI.
- Phishing
- Valse e-mails, sms'jes of websites die zich voordoen als een bank, een webwinkel of een bedrijf om wachtwoorden, kaartgegevens of betalingen te bemachtigen. Een phishingsite kopieert vaak het logo en de stijl van een echt merk. Nepwebsite melden.
- Identiteitsfraude
- Zich voordoen als een ander, bijvoorbeeld met een nep-account op diens naam. Verboden door alle grote platforms. In Nederland strafbaar als identiteitsfraude (art. 231b Wetboek van Strafrecht), in België onder meer als aanmatiging van een naam (art. 462 Strafwetboek). Nepprofiel laten verwijderen.
- Catfishing
- Een nepprofiel met de foto's van een echte persoon, maar onder een andere naam, vaak op datingapps of voor datingfraude. De persoon op de foto's is zelf slachtoffer. Nepprofiel: eerste stappen.
- Leak
- Inhoud die zich verspreidt buiten het kader dat de maker heeft gekozen: betaalde content die gratis wordt doorgegeven, privébeelden die iemand anders plaatst. Beelden laten verwijderen.
- Datalek
- Een hack of een fout waardoor gegevens van een bedrijf openliggen, zoals e-mailadressen, wachtwoorden of bankgegevens. Niet te verwarren met een leak van privébeelden. Wat een leak is.
- NCII (intieme beelden zonder toestemming)
- Intieme beelden die worden verspreid zonder toestemming van de persoon die erop staat, echt of met AI gemaakt. De term die platforms en wetten gebruiken, en de reden die je kiest bij een melding.
- Wraakporno (“revenge porn”)
- Intieme foto's of video's die zonder toestemming van de persoon die erop staat worden verspreid, bijvoorbeeld na een relatie. In de volksmond vallen ook AI-nepbeelden eronder. Nepnaaktfoto's laten verwijderen.
- Online pesten en intimidatie
- Iemand online herhaaldelijk beledigen, te kijk zetten of bedreigen, met reacties, berichten of beelden. Ook deepfakes worden daarvoor ingezet. Deepfake: de eerste stappen.
- Doxing
- Gegevens bekendmaken die iemand identificeren of vindbaar maken (naam, adres, werkgever), om die persoon bang te maken of in gevaar te brengen. Verboden door platforms en in Nederland sinds 1 januari 2024 strafbaar (art. 285d Wetboek van Strafrecht). Leak en doxing.
- DSA (digitaledienstenverordening)
- EU-verordening 2022/2065, sinds februari 2024 van toepassing op alle platforms. Hostingdiensten moeten een meldprocedure voor illegale inhoud aanbieden, onlineplatforms (behalve micro- en kleine ondernemingen) een interne klachtenprocedure tegen hun beslissingen. Toezicht: de ACM in Nederland, het BIPT in België.
- DMCA-verwijderingsverzoek
- Een verwijderingsverzoek op grond van de Amerikaanse Digital Millennium Copyright Act. De meeste grote platforms en Google behandelen er auteursrechtklachten mee, ook van makers buiten de Verenigde Staten.
- Uit de zoekresultaten halen
- Een pagina laten verwijderen uit de resultaten van een zoekmachine. De pagina kan online blijven, maar is nauwelijks nog te vinden. Lees de Google-gids.
- Recht om vergeten te worden
- Op grond van de AVG kunnen mensen in Europa zoekmachines vragen resultaten bij hun naam te verwijderen als de informatie onjuist, overdreven of niet meer relevant is.
- Bulletproof hoster
- Een hostingbedrijf dat verwijderingsverzoeken bewust negeert, vaak gevestigd in een land dat niet meewerkt. Dan ga je via de infrastructuuraanbieders van de website en via de zoekmachines.
- Hash (digitale vingerafdruk)
- Een code, berekend uit een foto of video, waarmee die kan worden herkend zonder te worden gedeeld. Het principe achter StopNCII en veel tools die kopieën opsporen.
- StopNCII
- Een gratis tool die de hash van een intiem beeld op je eigen toestel berekent, zodat partnerplatforms de publicatie ervan kunnen blokkeren. Het beeld zelf wordt nooit geüpload.
- Betrouwbare melder (trusted flagger)
- Een organisatie die op grond van de DSA door een nationale toezichthouder is erkend en waarvan platforms de meldingen met voorrang moeten behandelen. In Nederland onder meer Offlimits (sinds juli 2025), in België het IGVM (sinds juni 2026).
- Bewijsvastlegging met tijdstempel
- Een gedateerde vastlegging van een webpagina die bewijst dat een inhoud op een bepaald moment online stond. In een rechtszaak weegt een vastlegging door een onafhankelijke partij, zoals een gerechtsdeurwaarder of een IT-deskundige, het zwaarst.
- Portretrecht
- Het recht om te bepalen wat er met je eigen beeld gebeurt. In Nederland geregeld in de Auteurswet (art. 21); in de meeste Europese landen bestaat een vergelijkbaar recht op je eigen afbeelding.
- Auteursrechtinbreuk
- Een werk kopiëren of verspreiden zonder toestemming van de maker. De bescherming ontstaat automatisch, in de meer dan 180 landen van de Berner Conventie. Auteursrechtinbreuk melden.
- AI Act (AI-verordening)
- EU-verordening 2024/1689. Sinds 2 augustus 2026 verplicht artikel 50 onder meer dat met AI gemaakte of gemanipuleerde deepfakes als zodanig worden aangeduid.
Mis je een begrip? Schrijf ons op contact@sosdeepfake.com.
Heb je concrete hulp nodig?
Wij nemen het van je over: inhoud vinden, bewijs vastleggen, melden, uit de zoekresultaten laten halen en elke week opnieuw zoeken.
Prijzen bekijken