Oplichting door nep-verwijderdiensten: zo herken je de truc en vind je een betrouwbare dienst

1. Waarom slachtoffers het doelwit zijn

Als een intiem beeld of een nepprofiel zich verspreidt, nemen veel mensen uit tijdsdruk en schaamte de eerste hulp aan die ze krijgen. Oplichters weten dat. Deze situaties worden het vaakst misbruikt:

• Na een leak van beelden of gegevens: een bericht beweert dat je inhoud is "gevonden" en biedt aan die te laten verdwijnen.
• Na een deepfake: iemand meldt zich met schermafbeeldingen en een aanbod om alles "op te schonen".
• Tijdens of na sextortion: een valse "expert" of "rechercheur" belooft tegen betaling je beelden bij de afperser terug te halen. Het Canadese meldpunt Cybertip.ca beschrijft dit patroon als "recovery scams": oplichters doen alsof ze intieme beelden tegen betaling kunnen verwijderen, en de slachtoffers worden een tweede keer benadeeld.
• Na een slechte recensie of een artikel: een zogenaamde reputatiespecialist belooft dat "binnen een paar dagen" uit Google te halen.

Een nuttig onderscheid: een inhoud bij de bron (platform of hostingbedrijf) laten verwijderen is iets anders dan hem uit Google laten verdwijnen. Wie belooft "het hele internet" op te schonen, belooft iets waar geen enkele dienst controle over heeft.

2. Waarschuwings­signalen

Eén signaal bewijst niets, meerdere samen zouden je moeten alarmeren.

Nog een valkuil: de vooruitbetaling die blijft groeien. Na de eerste betaling worden extra "administratiekosten", "belastingen" of "vrijgavekosten" gevraagd. Blijft het bedrag stijgen, stop dan.

3. Concrete controles vóór de betaling

a) Het bedrijf identificeren. Zoek het op in het officiële handelsregister van het land waar het gevestigd is. Vergelijk wat je vindt met de gegevens op de website. Een nummer dat niet bestaat, een bedrijf dat pas een paar weken oud is en niets met het aangeboden werk te maken heeft, of een afwijkend adres zijn slechte tekens. Een geldig registratienummer alleen bewijst ook geen betrouwbaarheid: gegevens van echte bedrijven kunnen door oplichters worden overgenomen.

b) De juridische informatie lezen. Een website die diensten verkoopt, hoort te laten zien wie erachter zit: bedrijfs- of handelsnaam, adres (een postbus is niet genoeg), een manier om contact op te nemen zoals e-mail of telefoon, en het registratienummer. Ontbreekt die informatie, is ze leeg of duidelijk gekopieerd, dan is dat een waarschuwingssignaal. In elk land gelden eigen regels, maar de logica is dezelfde: het moet duidelijk zijn wie erachter zit.

c) De algemene voorwaarden lezen vóór de betaling. Daarin hoort duidelijk te staan:

• wat de dienst concreet doet (meldingen aan platforms, ingebrekestellingen, opvolging ...);
• wat je krijgt als er niets mogelijk is;
• de voorwaarden voor terugbetaling;
• de totale prijs en of het abonnement automatisch wordt verlengd;
• hoe je opzegt.

d) Je herroepingsrecht kennen. In de EU hebben consumenten bij overeenkomsten op afstand (online, telefonisch) in de regel 14 dagen bedenktijd. Bij diensten begint die termijn volgens het EU-portaal "Your Europe" op de dag dat de overeenkomst wordt gesloten. Heb je uitdrukkelijk gevraagd dat de dienst meteen begint en daarbij erkend dat je het herroepingsrecht kunt verliezen, dan kan het vervallen. Controleer daarvoor de informatie van de dienst en de regels van je land. Een dienst die herroeping en terugbetaling niet vermeldt of ontwijkt, zou je wantrouwig moeten maken.

e) Met een kaart betalen. Dat is meestal de betaalwijze die je het makkelijkst bij je bank kunt betwisten. Heb je al betaald en reageert de dienst niet meer, neem dan snel contact op met je bank, bewaar het betaalbewijs en meld het (deel 5). Een betaling in crypto of een directe overschrijving is veel moeilijker terug te halen.

f) Onafhankelijke informatie zoeken. Zoek de bedrijfsnaam samen met "oplichting" of "fraude", en wees voorzichtig met recensies die allemaal nieuw, allemaal lovend of woord voor woord gelijk zijn. Een recensie vervangt de controles a tot c niet.

4. Wat je zelf gratis kunt doen

Veel basisstappen kosten niets. Een dienst helpt vooral als je tijd, energie of aanpak mist.

1. Bewijs bewaren: het adres van elke inhoud, gedateerde schermafbeeldingen, ontvangen berichten. Zie onze gids Bewijs bewaren vóór een melding.
2. De inhoud melden bij het platform (sociaal netwerk, hostingbedrijf, website), via hun gratis meldformulieren. Volgens de Europese digitaledienstenverordening (DSA) moeten onlineplatforms een meldprocedure voor illegale inhoud aanbieden en hun beslissingen motiveren (art. 16 en 17).
3. Verwijdering van je persoonsgegevens vragen op grond van art. 17 AVG, met onze voorbeeldbrief voor een verwijderverzoek.
4. Het opnieuw verspreiden van intieme beelden blokkeren: was je op de beelden meerderjarig en heb je ze zelf, dan maakt StopNCII.org op je toestel een digitale vingerafdruk (het beeld verlaat je toestel niet), waarmee partnerplatforms publicatie blokkeren.
5. Aangifte doen bij de politie als er geld is gevraagd of betaald (deel 5).

Stappen voor jouw situatie vind je in onze gidsen over leaks en sextortion.

5. Waar je oplichting meldt

Geef bij de melding de naam of gebruikersnaam van de "dienst", het adres van de website of het profiel, de gebruikte telefoonnummers en e-mailadressen, het bedrag en de datum, de betaalwijze (crypto-adres, kaart, overschrijving), en bewaar schermafbeeldingen en betaalbewijzen.

6. Als je al hebt betaald

1. Betaal niets meer bij, ook niet als je wordt bedreigd of een "laatste stap" wordt beloofd.
2. Bewaar bewijs: gesprekken, website, betaalbewijs, transactienummer.
3. Neem meteen contact op met je bank als je met een kaart of via overschrijving hebt betaald.
4. Meld de valse "dienst" (deel 5). Dreigt iemand beelden te publiceren, geef dan niet toe: zie Sextortion: wat te doen?.
5. Wijzig je wachtwoorden als je inloggegevens hebt gedeeld of iets hebt geïnstalleerd.
6. Praat erover. Dat is moeilijk, maar deze oplichting mikt juist op mensen in nood, en schaamte is hier niet op zijn plaats.

7. Wat de wet zegt

Iemand misleiden met een valse naam, een valse hoedanigheid of listige kunstgrepen om geld of diensten te krijgen, is in de meeste landen strafbaar als oplichting, in Nederland (art. 326 Wetboek van Strafrecht) en in België. Het herroepingsrecht van 14 dagen en de terugbetaling bij overeenkomsten op afstand komen uit het consumentenrecht. Op EU-niveau verplicht de DSA platforms om meldingen over illegale inhoud te behandelen (art. 16 en 17), en art. 17 AVG geeft je onder bepaalde voorwaarden een recht op verwijdering van je gegevens. Dit is algemene informatie, geen juridisch advies: voor jouw situatie wend je je tot een advocaat.