Bewijs bewaren voor je meldt: schermafbeeldingen, links, datum en officiële vaststelling

1. Waarvoor dient welk bewijs?

2. De checklist: wat je per pagina vastlegt

1. De volledige URL van de pagina (uit de adresbalk van de browser, niet alleen de naam van de website). Kopieer op sociale netwerken ook het adres van elk bericht en van het profiel. Weergavenamen veranderen, de adressen zijn stabieler.
2. Datum en tijdstip waarop je de inhoud zag, en de publicatiedatum als het platform die toont.
3. Naam van het account of de website en de exacte gebruikersnaam (@naam).
4. De context: bijschrift, reacties, weergaven of keren gedeeld, berichten die je naam noemen. Dat toont hoe ver de inhoud verspreid is.
5. Mensen die de inhoud gezien hebben: zij kunnen hem beschrijven en zelf schermafbeeldingen maken.
6. Ontvangen berichten, als je bedreigd wordt of iemand geld vraagt: bewaar het hele gesprek, met de accountnaam en het tijdstip van elk bericht.
7. De referenties van je meldingen: bevestigingsmails, ticketnummers, datum van de melding. Ze helpen om later aan te dringen.

3. Zo maak je een bruikbare schermafbeelding

Een goede schermafbeelding is op zichzelf begrijpelijk: wie de zaak niet kent, moet zien waar en wanneer ze gemaakt is.

1. Leg de hele pagina vast en, als het kan, de adresbalk. Op een computer dus het venster, niet alleen het inhoudsgedeelte. Op je smartphone noteer je de URL daarnaast in een notitie.
2. Laat datum en tijd van je toestel zichtbaar als het scherm ze toont, en noteer ze anders ernaast.
3. Maak meerdere opnames: een overzicht, daarna uitsneden van de inhoud, het profiel en de reacties. Bij lange pagina's scrol je en laat je de opnames elkaar overlappen.
4. Bij video's of stories neem je het scherm op vanaf het profiel tot de inhoud, zonder te knippen.
5. Bewaar het originele bestand zonder bijsnijden, bewerken of markeringen. Om te markeren of iets af te schermen werk je op een kopie.
6. Bewaar de link ook als tekst in een document, want op een schermafbeelding is een ingekort adres niet leesbaar.
7. Bewaar alles op twee plaatsen en geef de bestanden een naam met de datum, bijvoorbeeld 2026-10-07_instagram_profiel.png.

Openbare webarchieven bestaan, maar ze maken de pagina voor anderen raadpleegbaar. Vermijd ze bij intieme inhoud of pagina's met persoonsgegevens. Het gewicht van een officiële vaststelling hebben ze sowieso niet.

4. Wat je beter niet doet

• Niet opnieuw publiceren, ook niet om "te waarschuwen": je verspreidt de inhoud verder.
• Niet doorsturen naar vrienden, groepen of online "speurders". Een advocaat, de politie of het platform heeft alleen je schermafbeeldingen en links nodig.
• Niet antwoorden, niet provoceren, niet dreigen: dat kan zich tegen je keren.
• Niet betalen als je afgeperst wordt. Bewaar het gesprek.
• Je eigen berichten niet wissen voor alles bewaard is.
• Bewijs nooit aanpassen, ook niet om het "duidelijker" te maken.
• Niet wachten: inhoud kan binnen enkele uren verdwijnen. Eerst bewaren, dan melden.

5. Intieme of seksuele inhoud (je was meerderjarig op de beelden)

Bewijs bewaren betekent niet dat je het beeld bewaart.

1. Noteer eerst de exacte URL van elke pagina en elk bericht: platforms hebben die nodig om de inhoud te verwijderen.
2. Maak een schermafbeelding van de context (accountnaam, adres, datum) en zoom niet in op het beeld. Een opname waarop het beeld onherkenbaar is gemaakt, bewijst dat het bericht bestaat zonder het te verspreiden.
3. Deel het beeld nooit, ook niet met naasten of met "controlesites". Stuur alleen de URL en de schermafbeelding van de context.
4. Heb je het echte beeld, dan maakt StopNCII.org op je eigen toestel een digitale vingerafdruk. Het beeld verlaat je toestel niet; partnerplatforms gebruiken de vingerafdruk om het te blokkeren. De tool is bedoeld voor wie op de beelden minstens 18 jaar was.
5. Bij een deepfake leg je hetzelfde vast. Meer daarover: nepnaaktfoto's met AI.
6. Bij afpersing bewaar je het hele gesprek en lees je sextortion: wat nu?.

6. Hoeveel gewicht heeft een schermafbeelding?

Dat hangt af van het land, en we doen hier geen uitspraak over het Nederlandse of Belgische bewijsrecht die we niet hebben nagekeken. Drie beperkingen gelden in de praktijk bijna overal: een schermafbeelding kan betwist worden, omdat beelden bewerkt kunnen worden; ze komt van jezelf en niet van een neutrale partij; en onrechtmatig verkregen bewijs, bijvoorbeeld via toegang tot andermans account, kan worden uitgesloten.

Voor een melding bij een platform volstaat een schermafbeelding met URL meestal. Wordt het ernstiger, dan biedt een officiële vaststelling een stevigere basis. Vraag daarover raad aan een advocaat in je land.

7. De officiële vaststelling door een ambtenaar

Wat het is. In veel landen kan een daartoe bevoegde ambtenaar feiten die hij zelf vaststelt, officieel vastleggen. Bij online inhoud betekent dat: de ambtenaar opent de pagina zelf en legt vast wat hij ziet. Een advocaat kan je zeggen wie die rol in Nederland of België vervult.

Het gewicht. Het verslag komt van een neutrale partij, niet van jou, en is daardoor een stevigere basis dan je eigen schermafbeeldingen. Het beschrijft zonder te oordelen: of inhoud lasterlijk of onrechtmatig is, zegt het niet, dat beslist de rechter.

Zinvol als je een rechtszaak of een ingebrekestelling voorbereidt, de dader of het platform betwist dat de inhoud bestaat, de inhoud dreigt te verdwijnen of een advocaat het aanraadt.

Niet nodig als je alleen bij een platform, zoekmachine of hoster om verwijdering vraagt: URL, schermafbeeldingen en een duidelijke uitleg volstaan meestal.

Zo pak je het aan. Vraag vooraf of online inhoud wordt vastgesteld, tegen welke prijs en binnen welke termijn. Zeg vooraf als de inhoud intiem is. Waar dat niet kan, blijven gedateerde schermafbeeldingen, de URL en de ontvangstbevestiging van je melding je beste bewijs.

8. Aangifte doen met je bewijs

1. Waar: in Nederland bij de politie, online of op het politiebureau (geen spoed: 0900-8844). In België doe je aangifte bij de politie van je zone. In een noodsituatie bel je 112.
2. Meenemen: lijst met URL's, schermafbeeldingen, berichten, referenties van je meldingen, identiteitsbewijs.
3. Bewaar de bevestiging van je aangifte. Je kunt aangifte doen, ook als je de dader niet kent.
4. Let op termijnen; die hangen af van het land en van het feit.
5. Is de dader anoniem, dan geeft het platform zijn gegevens meestal alleen vrij in het kader van een gerechtelijke procedure.

9. Daarna melden, met je bewijs

In de EU eist de digitaledienstenverordening (DSA, Verordening (EU) 2022/2065, art. 16) dat een melding uitlegt waarom de inhoud illegaal is en de exacte elektronische locatie vermeldt, zoals de URL. Dat is precies wat je checklist oplevert. Hulp bij het formuleren: voorbeeldbrief voor een verwijderverzoek.