Foto van jou zonder toestemming op Facebook of Instagram: zo laat je hem verwijderen

1. Wie heeft de foto geplaatst, en waar?

De juiste aanpak hangt minder af van het netwerk dan van wie de foto heeft geplaatst en wie hem kan zien.

2. Bewijs bewaren voordat je iets doet

1. Kopieer de exacte link van de post (menu "…" bij de foto, dan "Link kopiëren"). Een accountnaam alleen is niet genoeg: Meta vraagt concrete links.
2. Maak gedateerde schermafbeeldingen van de foto, het onderschrift, de reacties en de accountnaam.
3. Noteer de datum waarop je de foto ontdekte, en ongeveer wie hem kon zien (openbaar of privéaccount).
4. Reageer niet openbaar onder de foto: dat kan hem weer bovenaan in de feed brengen en de situatie verergeren.

3. Eerste mogelijkheid: het vragen aan wie hem heeft geplaatst

Dat is de meest voorkomende situatie. Een kort, zakelijk bericht is meestal genoeg: "Wil je de foto van mij van [datum] verwijderen? Ik heb daar geen toestemming voor gegeven. Bedankt." Voeg de link toe. Gaat de persoon akkoord, dan kan hij of zij de foto verwijderen of je tag weghalen.

Dit is geen verplichting. Je hoeft deze stap niet te zetten voordat je het platform inschakelt, zeker niet als de persoon vijandig is, je hem of haar niet kent of de foto intiem is.

Ben je op Facebook alleen getagd, dan kun je de tag zelf bij de foto verwijderen. Dat verwijdert de foto niet: hij blijft zichtbaar voor iedereen die de post kan zien.

4. De foto bij Meta melden

Op Instagram

1. Gebruik het formulier om een privacyschending te melden van Instagram. Het is bedoeld voor mensen die een mogelijke schending van hun privacy melden in verband met hun foto of video. Meta noemt geen verplichting om daarvoor een account te hebben.
2. Vermeld: je volledige naam, je e-mailadres, de exacte links, en dat jij de afgebeelde persoon bent.
3. Bij een kind: volgens het formulier kan een ouder of wettelijk vertegenwoordiger het verzoek indienen voor een minderjarige; minderjarigen vanaf 13 jaar moeten verzoeken over hun eigen inhoud zelf indienen.
4. Je kunt de post ook rechtstreeks in de app melden (symbool "…", dan "Melden") en de passende reden kiezen.

Op Facebook

1. Gebruik de link "Melden" naast de post, de foto of de reactie.
2. Gebruik het formulier om een privacyschending op Facebook te melden in de helpdesk van Facebook. Kies in het formulier de optie die bij jouw situatie past (foto van jou, van je kind of van iemand anders).
3. Vermeld de exacte links, de reden (geen toestemming) en wat je vraagt: verwijdering van de foto.
4. Ook een foto op een privéaccount kun je melden, maar Meta heeft de exacte link naar de post nodig.

Wat Meta kan antwoorden: de foto verwijderen, hem online laten of om meer informatie vragen (bijvoorbeeld om te bevestigen dat jij het bent). Meta kan weigeren, bijvoorbeeld als de foto als van algemeen belang wordt gezien of als je niet herkenbaar bent. Een weigering is niet definitief: zie deel 6. Een officiële behandeltermijn speciaal voor deze formulieren hebben we niet gevonden; reken niet op een bepaalde duur.

5. AVG: het verwijderverzoek (artikel 17)

De Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) geeft je een recht op verwijdering (artikel 17): je kunt eisen dat gegevens over jou, ook je beeld, worden verwijderd, met name als de verwerking onrechtmatig is of als je een toestemming intrekt waarop ze uitsluitend berustte.

Drie punten daarbij:

1. Puur persoonlijk gebruik valt buiten de AVG (artikel 2, lid 2, onder c: "uitsluitend persoonlijke of huishoudelijke activiteiten"). Een foto die onder vrienden op een afgeschermd account wordt gedeeld, valt daar in principe onder. Publiceert daarentegen een openbaar account, een pagina, een vereniging of een bedrijf je beeld, dan geldt die uitzondering niet altijd en kan de AVG van toepassing zijn.
2. Het recht heeft grenzen: de vrijheid van meningsuiting en informatie, een wettelijke verplichting of de verdediging van rechtsvorderingen kunnen het beperken (artikel 17, lid 3).
3. Termijn: de verwerkingsverantwoordelijke moet binnen een maand antwoorden; bij complexe verzoeken kan de termijn met motivering tot drie maanden worden verlengd. Blijft een antwoord uit, dan kun je een klacht indienen bij een toezichthouder voor gegevensbescherming.

Gebruik eerst de meldfunctie van het platform voordat je je tot een toezichthouder wendt.

6. Als Meta niet antwoordt of weigert

1. Dien opnieuw in via hetzelfde formulier en vul aan wat ontbrak: exacte links, dat jij de afgebeelde persoon bent, dat je geen toestemming hebt gegeven.
2. Gebruik de route van de Digital Services Act (DSA): grote platforms moeten een meldprocedure voor illegale inhoud aanbieden en hun beslissingen motiveren. Noem de rechtsgrond waarop je je beroept. Neem de formuleringen over uit onze voorbeeldbrief voor een verwijderverzoek.
3. Vecht de beslissing aan: via de interne klachtenprocedure van het platform, daarna zo nodig via een instantie voor buitengerechtelijke geschillenbeslechting of bij de rechter (artikel 21 DSA).
4. Wend je tot een toezichthouder voor gegevensbescherming als je verwijderverzoek binnen een maand onbeantwoord bleef: in Nederland de Autoriteit Persoonsgegevens, in België de Gegevensbeschermingsautoriteit.
5. Vraag hulp: in Nederland helpt de Offlimits Hulplijn (0800-0033, gratis en anoniem) bij foto's en video's die online zijn gezet, en kan zij helpen ze offline te halen.
6. Let op kopieën: verschijnt de foto in zoekresultaten op je naam, dan kun je bij de zoekmachine vragen het resultaat niet meer te tonen.

7. Wat de wet zegt

Op Europees niveau gelden de AVG (artikel 2, 12, 17 en 77) en de DSA (artikel 16, 17 en 21). In Nederland beschermt daarnaast het portretrecht (artikel 21 Auteurswet) tegen het openbaar maken van een portret als je daar een redelijk belang tegen hebt; het is de grondslag die de Offlimits Hulplijn het vaakst gebruikt bij meldingen aan platforms. Het Belgische recht op afbeelding hebben we hier niet nagekeken en beschrijven we daarom niet.

Intieme of nagemaakte foto's. Gaat het om een intiem, bewerkt of gemonteerd beeld (bijvoorbeeld een gezicht op een ander lichaam), dan zijn de regels van de platforms strenger en zijn er meer mogelijkheden: zie Nep-naaktfoto's met AI en Sextortion: wat te doen?. Deze informatie is algemeen: voor jouw situatie wend je je tot een advocaat of de politie.